Poznaj różne rodzaje ujęć filmowych i dowiedz się, jak te techniki ożywiają sceny oraz wzmacniają ich więź z widzem.
Podstawowe zrozumienie tego, jak profesjonalni filmowcy planują i realizują różne rodzaje ujęć oraz kąty kamery, może znacznie pomóc w tworzeniu filmów o kinowym charakterze, podobnych do tych oglądanych w Hollywood. Poniżej przedstawiamy najczęstsze rodzaje ujęć filmowych i techniki stosowane do ich realizacji.
Rozmiary planów filmowych - przegląd
| Rodzaj ujęcia | Co pokazuje | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Ekstremalnie szeroki plan | Rozległy krajobraz; filmowana osoba wydaje się bardzo mała | Przedstawienie miejsca i skali |
| Plan ogólny / pełny | Cała sylwetka wraz z otoczeniem | Przedstawienie postaci, pokazanie ruchu |
| Plan amerykański | Od połowy uda w górę | Sceny grupowe, akcja z kontekstem |
| Plan średni | Od pasa w górę | Dialogi, wywiady, vlogi |
| Półzbliżenie | Od połowy klatki piersiowej w górę | Rozmowy z większym ładunkiem emocjonalnym |
| Zbliżenie | Twarz | Emocje, reakcje |
| Ekstremalne zbliżenie | Oczy, usta lub mały przedmiot | Szczegóły, napięcie |
A. Ujęcia z różnymi kątami kamery
1. Ujęcie znad ramienia
Jednym z najczęstszych ujęć w filmie jest rozmowa dwóch osób. W ujęciu znad ramienia kamera znajduje się za jedną z postaci, tak aby jej ramię i tył głowy kadrowały osobę, z którą rozmawia. Dzięki temu widz staje się częścią rozmowy, a obie postacie pozostają połączone w jednym kadrze. Dowiedz się, kiedy go używać, z naszego przewodnika po ujęciu znad ramienia.
2. Ujęcie na wysokości oczu
Pamiętasz słynny serial „The Office”? Wiele scen nakręcono na wysokości oczu. W takich ujęciach kamera znajduje się na wysokości oczu filmowanej osoby, co daje neutralną i bliską widzowi perspektywę. Więcej przykładów znajdziesz w naszym przewodniku po ujęciach na wysokości oczu.
3. Ujęcia z góry i z dołu
W ujęciu z wysokiego kąta kamera patrzy na obiekt z góry, a w ujęciu z niskiego kąta - na obiekt z dołu. Wysoki kąt zwykle sprawia, że obiekt wydaje się słabszy lub bardziej bezbronny, natomiast niski kąt sprawia, że wygląda on potężniej i może budzić podziw lub strach. Poznaj oba rozwiązania w naszych przykładach ujęć z wysokiego kąta oraz przewodniku po ujęciach z niskiego kąta.
4. Ujęcie pod przechylonym kątem
Te ujęcia, znane również jako ujęcia holenderskie, przechylają kamerę, przez co horyzont przestaje być poziomy. Filmowcy wykorzystują je, aby wprowadzić do sceny dezorientację i niepokój, często w momentach napięcia lub gdy stan psychiczny postaci jest niestabilny.
B. Ujęcia o różnych rozmiarach kadru
1. Zbliżenia i ekstremalne zbliżenia
Tego typu ujęcia filmowe stosuje się, gdy filmowiec chce pokazać emocje obiektu lub ważne szczegóły. Kamera kadruje twarz obiektu albo konkretny przedmiot, co podkreśla kluczowe punkty fabuły i zwiększa intensywność emocjonalną. Nasz przewodnik po rodzajach zbliżeń omawia każdą odmianę oraz obiektywy, które najlepiej do nich pasują.
2. Ujęcia średnie
Ujęcia średnie zapewniają scenie równowagę. Kadrują obiekt mniej więcej od pasa w górę, dzięki czemu widz jednocześnie widzi wyraz twarzy, mowę ciała i część otoczenia. Sceny, w których ktoś wygłasza przemówienie lub prezenter wiadomości czyta wiadomości, to typowe przykłady ujęć średnich. Dowiedz się więcej z naszego przewodnika po ujęciach średnich.
3. Ujęcia pełne
Ujęcia pełne pokazują całą postać i często są używane przy przedstawianiu bohatera lub jego efektownym wejściu. Widoczne jest całe ciało, a tło nadaje scenie perspektywę. Wiele scen prezentujących kostiumy superbohaterów w filmach Marvela i DC jest kadrowanych w ten sposób.
4. Ujęcia szerokie i bardzo szerokie
Ujęcia szerokie mają na celu uchwycenie jak największej części otoczenia, zamiast skupiać się wyłącznie na obiekcie. Pamiętasz scenę z filmu Lawrence z Arabii, w której samotna postać przemierza pustynię? Zobacz więcej przykładów ujęć szerokich.
Wielu filmowców realizuje tego typu ujęcia w filmach za pomocą obiektywów anamorficznych, aby uzyskać szerokoekranowy wygląd. Jedną z opcji jest pełnoklatkowy anamorficzny obiektyw kinowy SIRUI Venus. Obiektyw anamorficzny kompresuje szersze poziome pole widzenia na matrycy, co po dekompresji daje szerokoekranowy obraz, a także niebieskie poziome flary i owalny bokeh.
Seria Venus ma przysłonę T2.9 i jest dostępna w kilku ogniskowych (35 mm, 50 mm, 75 mm, 100 mm i 150 mm przy 1,6x oraz 135 mm przy 1,8x), dzięki czemu można jej używać do wielu wspomnianych wyżej ujęć.
C. Ujęcia realizowane przy ruchu kamery
Pełny przegląd wraz z przykładami znajdziesz w naszym przewodniku po rodzajach ruchów kamery.
1. Ujęcia z wysięgnika
Ujęcia z wysięgnika są zwykle używane do odsłonięcia sceny, gdy kamera unosi się lub przesuwa nad nią na wysięgniku. Obecnie w tego typu ujęciach często zamiast wysięgników wykorzystuje się drony.
2. Ujęcia z jazdą
W ujęciu z jazdą kamera porusza się po szynie lub platformie na kółkach, często podążając za obiektem. Tworzy to płynne, immersyjne wrażenie ruchu.
3. Ujęcia panoramiczne
Ujęcie panoramiczne polega na poziomym obracaniu kamery wokół stałego punktu. Często wykorzystuje się je do pokazania lokalizacji, śledzenia poruszającego się obiektu lub przeniesienia uwagi widzów z jednej osoby albo rzeczy na inną.
4. Ujęcia z ręki
Ujęcia z ręki są filmowane kamerą trzymaną w dłoniach. Naturalne drżenie nadaje obrazowi realistyczny, dokumentalny charakter.
5. Ujęcia z pochyleniem
Ujęcie z pochyleniem obraca kamerę w górę lub w dół wokół stałego punktu, podobnie jak panoramowanie odbywa się na boki. Pochylenia są często używane do pokazania skali, na przykład do ukazania wysokości budynku lub postaci, i są powszechne w scenach odsłaniających.
Podsumowanie
Każdy z tych rodzajów ujęć filmowych daje inny sposób kierowania uwagą i emocjami widzów. Najważniejsze są umiejętności i planowanie, ale wybrany obiektyw również wpływa na wygląd każdego ujęcia. Obiektywy anamorficzne, takie jak seria SIRUI Venus, to jeden ze sposobów nadania tym ujęciom szerokoekranowego, kinowego charakteru.
